Computer Chaos in Kerkennah.

Samen met Manfred, DKlBT was ik verantwoordelijk voor het computernetwerk voor de TS7N expeditie, die plaats vond van 18 November tot 2 December 2003. Dit is een korte opsomming van de problemen die we tegenkwamen en de oplossingen die we hebben gevonden.

Hoe het begon

Ergens in Juni 2003 kreeg ik een email van Andy, DJ7IK. Hij was bezig met de organisatie van een internationale dxpeditie naar Kerkennah Island, AF-073. Ze wilden meedoen aan de CQWW-CW contest, en het team had nog goede CW contest operators nodig. Ik keek naar de plaatjes van de vorige expeditie in 2000, en besloot mee te gaan. De volgende vraag was, wat ik kon inbrengen in het team. Ik zei CW, contesting en misschien kon ik helpen met het netwerk. Ik had immers een goed lopend WLAN netwerk onder Linux in gebruik bij PA0R. Om gewicht te sparen (het geschatte overgewicht voor de dxpeditie was 800 kg) hadden ze al besloten om te proberen het netwerk met WLAN uit te rusten.

De uitdaging

Er zouden twee sites zijn op een afstand van 300 meter, en drie shacks. En by the way, we moesten de internet verbinding naar de DX Cluster niet vergeten… We zouden CTWin 9.92 gebruiken voor de contest, daar waren alle bugs nu uit. Om nog meer gewicht te sparen zou er op laptops worden gelogt. Een snelle rondvraag per email toonde aan dat er verschillende laptops meegenomen zouden worden. Drie met Windows XP, een met Windows 2000, drie met Windows 98 en nog een paar met W95. I had gepland mijn eigen laptop met Linux voor netwerk configuratie en onderhoud te gebruiken. Het zag er naar uit dat we meer dan genoeg computing power zouden hebben om 5 stations tegelijkertijd in de lucht te brengen gedurende de dxpeditie.

De WLAN voorbereiding

Voor het overbruggen van de 300 meter afstand wilden we een point-to-point verbinding gebruiken met twee access points van Symbol, met 1 Mbit capaciteit en een aansluiting voor een aparte antenne. WIMO wilde wel twee 13 cm antennes sponsoren. Er werden een aantal 802.11b AirLancer PCMCIA kaartjes (goedkoop) gekocht. Ze waren kompatibel met de standaard, maar konden 2 Mbit i.p.v. 11. Ik had meer dan een week “trial and terror” nodig om ze onder XP aan de praat te krijgen. Er zat een fout in de driver. Nadat ik de kaart per ongeluk verteld had een (inkompatibel) Wavelan protokol te gebruiken kreeg ik ze aan de gang. Ik testte de kaarten in een geleende XP laptop (bij PA0R loopt alleen Linux) en zag dat de CT broadcasts netjes door de access points van de shack naar het woonhuis werden getransporteerd. Dat was 60 meter, dus ruim voldoende. Een week later deed Manfred, DK1BT hetzelfde experiment voor W98. Na toepassing van de door mij gevonden workaround lukte dat. We hadden met W95 minder geluk, maar we hadden genoeg laptops om in Tunesie de klus te klaren.

On-site, compatibiliteits-chaos!!

Meteen nadat de eerste antennes opgebouwd waren namen we de door de deelnemers meegenomen laptops onder de loep. Eerst installeerde we Manfred’s laptop in shack2, zodat het eerste station kon beginnen met qsos te loggen met CT voor DOS. Daar dit als kompleet werkend systeem was getest was het een kwestie van 15 minuten voordat de eerste qsos binnen rolden. We gebruikten Andy (DJ7IK)’s laptop voor de internetverbinding, die meteen werkte. We zagen alom vrolijke gezichten.

We hadden 5 laptops nodig met dezelfde eisen: Een seriale poort voor Rig Control, een parallele poort voor CW en PTT, en een PCMCIA slot voor een ethernet kaart (qth2) of een WLAN kaart (voor qth1). Andy’s laptop was al verbonden met het internet voor het updaten van de website (http://ts7n.tk) en het on-line log, en om DX cluster informatie op het WLAN te zetten.

De frustratie begon. We hadden een franse laptop, duitse laptops en zwitserse laptops. Met XP, W2k of W98 erop. De franse computer had geen COM-port, maar een USB poort, en een AZERTY keyboard. Op een van de IBM Thinkpads kregen we de parallele poort niet aan de praat. Twee van de Compaqs hadden foute drivers voor de PCMCIA poort. Op 3 laptops deed de Rig Control via de seriele poort het niet. Elke keer als we iets wilden veranderen, b.v. een simpel IP adres, vroeg W98 om de originele CDROM, die in de meeste gevallen niet aanwezig was (twee van de computers hadden een floppy, CDROM drive thuis laten liggen). En als de installatie CD wel aanwezig was, verbood ons de eigenaar om even nieuw te installeren omdat de company data niet gezekerd was, en ze hadden ook geen kopie van de illegale software… Na veel inspanning kregen we de USB-COM converter met de franse laptop aan de gang, we konden de TS850 besturen. Tot de eigenaar de USB stekker eruit trok om even de fotos uit de kamera op de PC te zetten. Daarna is het ons niet meer gelukt. Het USB interface gebruikte elke keer een andere COM-port, en CTWin kon daarmee niet omgaan. Na een paar dagen geinvesteerd te hebben besloten we dat we, om toch minstens 4 computers gedurende de contest kompleet te hebben voor CTWin, nog minstens twee extra moesten hebben. HB9CRV, die gedurende de tweede week het team kwam versterken, nam twee Compaqs mee. Een ervan konden we gebruiken voor CTWin. Dat wil zeggen, de Rig Control van de IC746 kregen we niet aan de gang. Hij produceerde ook de mooie karaktristieke blue screens die Windows zo beroemd gemaakt heeft. Gelukkig niet tijdens de contest.

Voor de duur van de contest hadden we uiteindelijk de beschikking over twee laptops met volle ondersteuning van CTWin, voor elk van de run stations een. De luisterstations voor de multipliers hadden geen Rig Control. Twee uur voor de start van de contest, toen ik wilde demonstreren hoe je bij CT vanuit de packet map snel naar een multiplier kon springen, bleek dat CT 9.94, dat we net hadden gedownload, dat helaas nog niet kon. Het werkte gewoon niet. Positief was, dat we gedurende de contest geen enkele crash hebben gehad. Dat was in 2002 bij CT9L (CT voor DOS) wel anders… Het resultaat was meer dan 10k qsos in 48 uur.

Apropos, de franse laptop is 1 minuut na de contest gestorven tijdens het SAVELOG commando. Dit is waarschijnlijk het gevolg van een head crash gedurende de busrit van Monastir naar Sidi Fredj. De bus reed met volle snelheid door gaten van 20 cm diep. Mijn schatting is dat al onze apparatuur schokken kreeg van 5 g, en het is een wonder dat alles zo goed gewerkt heeft!!

En het WLAN netwerk?

Na een eerste verkenning van het terrein was het duidelijk dat er zichtverbinding was tussen qth2 aan het strand en de dak van het hotel. Vanuit dat punt op het dak hadden we ook zichtverbinding met de shack van qth1. Er zat alleen een dikke boom tussen, maar die afstand was slechts 30 meter. Op qth2 bonden we de 13 cm antenne aan een boom, verpakten het Symbol access point in plastic zakken en verbonden het met 50 Ohm coax met de twee laptops. We moesten alleen het voedingsprobleem nog even oplossen. Gelukkig vonden we ergens in een half gesloopt gebouw 20 meter voedingskabel zonder eigenaar. Even een stekker van een schemerlamp slopen en we waren er klaar voor… Het tweede Symbol access point bonden we met tape aan de bevestiging van een bouwlamp op het dak van het hotel, samen met een van de 802.11b access points, een simpel plastic doosje met een 6V-adaptor eraan. De twee apparaten werden verbonden met en simpele UTP kabel met omgekeerde polariteit. De verbinding werkte niet, we konden het Symbol systeem niet pingen. Tot we door kregen dat ik toch het verkeerde kabeltje had meegebracht.

Uit metingen bleek dat de muren van het hotel en van de shacks, 30 cm dik en vol met staal, een probleem vormden voor het 2.4 GHz signaal (10 mW) van de access points. Dit spul was niet vergelijkbaar met de doorsnee nederlandse muur!! We moesten de internet gateway verhuizen van het kantoor van de hotel manager naar de lobby. Dicht genoeg bij de voordeur zodat het een reflectie van het restaurant aan de overkant van de straat kon “zien”. Hierdoor was het ook nodig een nachtwacht in dienst te nemen voor de nachtelijke uren zodat de laptop niet spontaan aan de wandel zou gaan… We gebruikten WintelnetX van K1TTT om de DX cluster informatie op het WLAN netwerk te zetten. Ik monteerde het tweede 802.11b access point in het toilet van shack1 (bij het enige nog vrije stopkontakt) en alles werkte onmiddellijk. Voor ongeveer 30 minuten. Daarna weigerden de AirLancer kaarten de ontvangst van broadcast packets met IP adres 255.255.255.255. Er was geen probleem met TCP/IP. Ping werkte, ftp werkte, zelfs telnet werkte. Ook werden de broadcasts van CTWin netjes doorgegeven over het hele netwerk. Maar de AirLancer kaarten weigerden de ontvangst. We tasten nog steeds in het duister waarom. Toen ik het thuis testte onder Linux werkte alles prima. Na analyse achteraf van het netwerkverkeer zag ik trouwens dat Windows ook het broadcast adres 255.255.255.255 gebruikt voor NetBios of zoiets… Gelukkig had Andy een paar reserve 802.11b kaartjes meegebracht, zodat we uiteindelijk toch een werkend systeem hadden.

De prestaties van het WLAN netwerk waren excellent. Bij mooi weer, gedurende bijna 90% van de tijd, was de link kwaliteit zeer goed. De enige dag dat het stormde en regende hadden we een packet verlies van 2%. Deze kwaliteit was goed genoeg voor het CT udp netwerk. Het access point bij qth2 zat midden tussen de 4-square voor 80 meter, die met 1 kW werd aangestuurd, en had daar geen enkel probleem mee. Het enige probleem was dat de access points op het dak van het hotel gevoed werden uit het “Room nr. 1” in het hoofdgebouw, dat onregelmatig brownouts produceerde. Daar de Symbol link 2 minuten nodig had te synchroniseren is daardoor informatie verloren gegaan. Een simpele accu had dat kunnen voorkomen.

Wat hebben we geleerd?

WLAN is een zeer goed alternatief voor het netwerk.

Gebruik geen Windows als je een alternatief hebt.

DOS is geen alternatief, het ondersteunt WLAN niet.

Als je Windows moet gebruiken, dan 1 versie (XP).

Als je W98 moet gebruiken, reken er dan mee dat je het een paar keer moet herinstalleren.

Gebruik 1 type laptop of PC. Een Chinese no-name is beter dan een QRL laptop met corporate software.

Gebruik nooit de laatste versie van de software (CT 9.94 bugs), maar de versie die je thuis getest hebt.

Test het complete systeem thuis. Inclusief netwerk komponenten, computers en transceivers.

Als niet alles ideaal werkt kun je toch 54k qsos maken.

De volgende keer maken we andere fouten.

Rein, PA0R

(PA0R@EUDXF.ORG)

Photo’s:

1.: WLAN Access point vastgebonden aan een boom op qth2.

2.: Zichtverbinding naar qth2 vanaf het dak van het hotel.

3.: WLAN access points op het dak van het hotel.

4.: Het TS7N networking team lekker buiten aan het werk: DK1BT en PA0R.